Loop een willekeurige VO school in en je ziet tassen in allerlei vormen en maten, kleuren en merken. Wil je als een beetje toonaangevende tiener een beetje goed beslagen ten ijs komen dan heb je minimaal een Eastpack, Nike of wat dan ook voor tas. Tassen als verlengstuk van je imago. Dat die tas al lang niet meer dient ter bescherming van je splinternieuwe boeken moge duidelijk zijn. Het gaat er al lang niet meer om dat je een jaar later je boeken voor een redelijke prijs kon verkopen.
Nee, zo ging dat in mijn tijd niet. Met het dichterbij komen van de eerste brugklas dag kwam ook de onvermijdelijke gang naar de stad met je moeder. Het was niet meer te omzeilen. Je zou enkele uren daarna thuis komen met een leren boekentas. Bestendig tegen elk weertype en het zou voorkomen dat je nieuwe schoolboeken al voor Kerst voorzien waren van waterschade en met een rafelige rand op de tweedehands boekenmarkt zouden komen te liggen. Pure logica, pure effectiviteit.
Maar deze aanschaf ging niet zonder gene en schaamte gepaard. Hij stond daar dan wel te glimmen in je beposterde kamer, trots was je er zeker niet op. Het was vooral zaak om het glimmende laagje zo snel mogelijk te verdoezelen in de hoop dat je nieuwe klasgenoten zouden denken dat je de tas van je oudere broer had overgenomen. In mijn geval was dat niet mogelijk gezien mijn broer een aantal jaren hoger op dezelfde HAVO zat. Ik deed wat ik kon om van het suffe imago af te komen; expres van je fiets laten donderen en zo snel als ik kon kocht ik merkstiften om de boel onder te kalken. Helaas. Daar stak mijn moeder een stokje voor. Zo lang mogelijk netjes houden.
Daar ging je dan. Op weg naar school met achterop dat foeilelijke ding. Snelbinders stonden op knappen want wie was er niet bang om de verkeerde boeken mee te hebben. Ik had ze dus allemaal mee. In een miezerig, gratis Nike tasje dat je bij je sneakers kreeg had het nooit gepast. Eenmaal op school probeer je dan om je zo stoer mogelijk te gedragen ter compensatie van die lelijke- bijna vleeskleurige tas. Gelukkig, ik zag al snel dat ik niet de enige was. Er waren dus blijkbaar meer ouders die hadden ingezet op duurzaamheid. Maar ik zag ook dat er al een hele hoop jongens waren die al een verdomd verkaaide tas hadden. Hoe deden ze dat? Hadden ze in de vakantie vakkundig hun tas aan een fikse sloopbeurt onderhevig gemaakt. Helemaal onder de graffiti en nog mooie ook. Oud en door en door verrot zag ie eruit.
Dan maar snel achteloos tegen de vlakte smijten en er dan naar kijken alsof dit ding met je meegereisd was en je ook niet wist hoe die tas hier kwam. Van mij ? Pff dacht het niet.
Een paar jaar later was je dat ding echt zat en was je als sterke tiener protest-technisch gezien goed genoeg gerijpt om het gevecht met je ouders echt goed aan te gaan: ” Mam, wat je ook bedenkt. Die tas (objectivatie?) gaat nooit meer met me mee. Ik doe het niet meer.”
En zo vond je uiteindelijk een andere tas die toch echt veel gaver en er meer nonchie uit zag dan dat domme kalfslederen ding. Dat dat gratis Nike-sneaker tasje totaal niet praktisch was maakte niets meer uit. Alles beter dan die imago-killer nog langer met je mee zeulen.
Een herkenbaar verhaal over een blijkbaar totaal uitgestorven fenomeen. Hoe kwamen onze ouders toch op dit idee? Was het een clash of worlds? Een generation gap? Ik snapte er destijds natuurlijk helemaal niets van. Hoe kon je je zoon nu opzadelen met zo’n kreng? Toch zal het ook te maken hebben met een stukje geschiedenis. Onze ouders waren baby-boomers bij uitstek. Zelf gewend om trots en zuinig op hun boeken en eigenlijk alles te zijn. Zij hadden tijden van wederopbouw mee gemaakt waarin je blij moest zijn met alles wat je kreeg. Ik denk toch dat onze schoolboeken er inderdaad na een jaar goed uitzagen en inderdaad we vingen er nog een behoorlijke duit voor op de boekenmarkt.
Toch was het een lesje nederigheid. Je verzette je ertegen maar je dealde ermee en zetten je over bepaalde tegenzin heen (frustratie-opbouw?). Toch zou ik er nu voor op de barricades willen dat we deze tas weer in ere gaan herstellen. Al is het maar om tieners even dat lesje mee te geven dat het echt niet erg is om soms even voor paal te lopen. Daar wordt je een beter, weerbaar, sterker mens van.

Ik moet toe geven dat ik eigenlijk heel jaloers was op jouw tas. Jij had er met een all over lederen flap. Een meer feminine look. Ik had wellicht een nog lelijkere tas in de kleur van rauw gehakt. Wat net een urtje te lang uit koelkast is. Wat een verschrikkelijk ding.